logo
  • Головна
  • Статті та випуски
    • Поточний випуск
    • Архів
  • Про журнал
    • Цілі та проблематика
    • Редакційна колегія
    • Індексація журналу
  • Для авторів
    • Подання статті
    • Умови публікації
    • Загальні вимоги до оформлення рукописів
    • Процес рецензування
    • Договір про передачу прав від автора до видавця
    • Збори та фінансування
  • Етика та політики
    • Публікаційна етика
    • Конфлікт інтересів
    • Політика відкритого доступу
    • Політика архівування матеріалів
    • Політика скарг
    • Положення про конфіденційність
    • Положення про відкликання публікацій
    • Політика антиплагіату
    • Політика використання генеративного ШІ
  • Контакти
  • uk
    • English

Екологічна безпека та збалансоване ресурсокористування

  • Подати статтю
  • Головна
  • Статті та випуски
    • Поточний випуск
    • Архів
  • Про журнал
    • Цілі та проблематика
    • Редакційна колегія
    • Індексація журналу
    • Джерела фінансування
  • Для авторів
    • Подання статті
    • Умови публікації
    • Загальні вимоги до оформлення рукописів
    • Процес рецензування
    • Редакційні збори
    • Договір про передачу прав від автора до видавця
  • Етика та політики
    • Публікаційна етика
    • Конфлікт інтересів
    • Політика відкритого доступу
    • Політика архівування матеріалів
    • Політика скарг
    • Положення про конфіденційність
    • Положення про відкликання публікацій
    • Політика антиплагіату
    • Політика використання генеративного ШІ
  • Пошук
  • Контакти

Стаття

Динаміка рослинного покриву басейну Дністра під впливом кліматичних змін у 21 столітті

Володимир Салига, Людмила Архипова
Анотація

Зростаюча кліматична нестабільність у Карпатському регіоні України актуалізує необхідність довгострокового моніторингу та кількісної оцінки змін рослинного покриву басейну Дністра. Мета дослідження – аналіз тенденцій зміни рослинного покриву території басейну Дністра в межах Івано-Франківської області протягом 2001-2024 років та виявлення зв’язків між цими тенденціями й основними кліматичними змінними. Методи дослідження включали аналіз часових рядів медіанних значень індексу вегетації за літній сезон на основі супутникових даних MODIS, застосування тесту Манна-Кендалла для виявлення монотонних трендів, обчислення коефіцієнтів кореляції Пірсона для оцінки лінійних зв’язків та використання регресії Random Forest для моделювання нелінійного впливу температури, опадів, типів земного покриву та висоти над рівнем моря на динаміку рослинності. Основні результати показали загальну позитивну тенденцію зростання індексу вегетації з найнижчим значенням у 2003 році та найвищим у 2023 році. Статистично значущі літні тенденції охоплюють 43,2 % території, з яких 38,8 % припадає на позитивні та 4,4 % на негативні тенденції. Найвиразніші позитивні зміни спостерігаються на середніх висотах у передгір’ї Карпат, де домінують широколистяні та змішані ліси. Модель Random Forest досягла коефіцієнта детермінації 0,718, виявивши температуру як основний предиктор динаміки рослинності, за якою слідують тип земного покриву, опади та висота над рівнем моря. Практична цінність дослідження полягає в забезпеченні науковою основою для планування природоохоронних заходів, адаптації лісового господарства до кліматичних змін та розробки стратегій сталого управління екосистемами Карпатського регіону

Завантажити статтю

Отримано 15.04.2025

Доопрацьовано 15.10.2025

Прийнято 10.12.2025

https://doi.org/10.63341/esbur/2.2025.19
Взято з Том 16, № 2, 2025
Сторінки 19-30

ЦИТУВАТИ

Salyha, V., & Arkhypova, L. (2025). Vegetation cover dynamics of the Dniester basin under climate change influence in the 21st century. Ecological Safety and Balanced Use of Resources, 16(2), 19-30. https://doi.org/10.63341/esbur/2.2025.19

Використані джерела

  1. Al-Kindi, K.M., Al Nadhairi, R., & Al Akhzami, S. (2023). Dynamic change in normalised vegetation index (NDVI) from 2015 to 2021 in Dhofar, Southern Oman in response to the climate change. Agriculture, 13(3), article number 592. doi: 10.3390/agriculture13030592.
  2. Chang, L., Li, Y., Zhang, K., Zhang, J., & Li, Y. (2023). Temporal and spatial variation in vegetation and its influencing factors in the Songliao River basin, China. Land, 12(9), article number 1692. doi: 10.3390/land12091692.
  3. CHIRPS Pentad: Climate Hazards Center infrared precipitation with station data (Version 2.0 Final). (n.d.). Retrieved from https://developers.google.com/earth-engine/datasets/catalog/UCSB-CHG_CHIRPS_PENTAD.
  4. Cui, L., Pang, B., Zhao, G., Ban, C., Ren, M., Peng, D., Zuo, D., & Zhu, Z. (2022). Assessing the sensitivity of vegetation cover to climate change in the Yarlung Zangbo River basin using machine learning algorithms. Remote Sensing, 14(7), article number 1556. doi: 10.3390/rs14071556.
  5. Didan, K. (2021). MODIS/Terra vegetation indices 16-day l3 global 250m SIN grid V061 [data set]. doi: 10.5067/ MODIS/MOD13Q1.061.
  6. Eisfelder, C., et al. (2023). Seasonal vegetation trends for Europe over 30 years from a novel normalised difference vegetation index (NDVI) time-series – the TIMELINE NDVI product. Remote Sensing, 15(14), article number 3616. doi: 10.3390/rs15143616.
  7. Fathollahi, L., Wu, F., Melaki, R., & Jamshidi, P. (2023). Global NDVI forecasting from air temperature, soil moisture and precipitation using a deep neural network. SSRN. doi: 10.2139/ssrn.4598952.
  8. Feng, X., Zeng, Z., & He, M. (2023). A 20-year vegetation cover change and its response to climate factors in the Guangdong-Hong Kong-Macao greater bay area under the background of climate change. Frontiers in Ecology and Evolution, 10, article number 1080734. doi: 10.3389/fevo.2022.1080734.
  9. Friedl, M., & Sulla-Menashe, D. (2022). MODIS/Terra+Aqua land cover type yearly L3 global 500m SIN grid V061 [data set]. doi: 10.5067/MODIS/MCD12Q1.061.
  10. Glibovytska, N., Rashevska, H., Arkhypova, L., Adamenko, Y., & Orfanova, M. (2024). Impact of electric power facilities on natural phytocenotic diversity. Ukrainian Journal of Forest and Wood Science, 15(2), 8-22. doi: 10.31548/ forest/2.2024.08.
  11. Glukh, O.S., Symkanych, O.I., Kachaiev, V.M., & Hliudzyk, E.I. (2023). The NDVI index change of the Carpathian Region of Ukraine during 2000-2022. Scientific Bulletin of the Uzhhorod University. Series “Chemistry”, 49(1), 62-67. doi: 10.24144/2414-0260.2023.1.62-67.
  12. Google/Xee. (n.d.). Retrieved from https://github.com/google/Xee/tree/main/docs.
  13. Huang, S., Zheng, X., Ma, L., Wang, H., Huang, Q., Leng, G., Meng, E., & Guo, Y. (2020). Quantitative contribution of climate change and human activities to vegetation cover variations based on GA-SVM model. Journal of Hydrology, 584, article number 124687. doi: 10.1016/j.jhydrol.2020.124687.
  14. Hussain, M., & Mahmud, I. (2019). pyMannKendall: A python package for non parametric Mann Kendall family of trend tests. ResearchGate. doi: 10.21105/joss.01556.
  15. Ivanyshyn, V., & Kasiyanchuk, D. (2024). Analysis of the impact of climate change on the vegetation of the Perehinsk Territorial Community in Ukraine. Grassroots Journal of Natural Resources, 7(2), 199-215. doi: 10.33002/ nr2581.6853.070210.
  16. Klimavičius, L., Rimkus, E., Stonevičius, E., & Mačiulytė, V. (2022). Seasonality and long-term trends of NDVI values in different land use types in the eastern part of the Baltic Sea basin. Oceanologia, 65(1), 171-181. doi: 10.1016/j. oceano.2022.02.007.
  17. Krakovska, S., & Kryshtop, L. (2024). Overall climate change impact assessment for Ukraine. Kyiv: Deutsche Gesellschaft für Internationale Zusammenarbeit (GIZ) GmbH.
  18. Kravchynskyi, R.L., Khilchevskyi, V.K., Korchemluk, M.V., Arkhypova, L.M., & Plichko, L.V. (2021). Criteria for identification of landslides in the upper Prut River basin on satellite images. In Geoinformatics (pp. 1-6). Kyiv: European Association of Geoscientists & Engineers. doi: 10.3997/2214-4609.20215521003.
  19. Lyalko, V.I., Romanciuc, I.F., Yelistratova, L.A., Apostolov, A.A., & Chekhniy, V.M. (2020). Detection of changes in terrestrial ecosystems of Ukraine using remote sensing data. Journal of Geology, Geography and Geoecology, 29(1), 102-110. doi: 10.15421/112010.
  20. Mann, H.B. (1945). Nonparametric tests against trend. Econometrica, 13(3), 245-259. doi: 10.2307/1907187.
  21. Mao, K., Li, Z., Chen, J., Ma, Y., Liu, G., Tan, X., & Yang, K. (2016). Global vegetation change analysis based on MODIS data in recent twelve years. High Technology Letters, 22(4), 343-349. doi: 10.3772/j.issn.1006-6748.2016.04.001.
  22. Marod, D., Thinkampheang, S., Phumphuang, W., Yarnvudhi, A., Thongsawi, J., Kachina, P., Nakashizuka, T., Kurokawa, H., & Hermhuk, S. (2025). Relationship between climate changes and forest dynamics along altitudinal gradients at Doi Suthep-Pui National Park, Northern Thailand. Forests, 16(1), article number 114. doi: 10.3390/ f16010114.
  23. Matiyiv, K., Klymchuk, I., Arkhypova, L., & Korchemlyuk, M. (2022). Surface water quality of the Prut River basin in a tourist destination. Ecological Engineering & Environmental Technology, 23(4), 107-114. doi: 10.12912/27197050/150311.
  24. NASA SRTM digital elevation 30m. (n.d.). Retrieved from https://developers.google.com/earth-engine/datasets/ catalog/USGS_SRTMGL1_003.
  25. Prăvălie, R., et al. (2022). NDVI-based ecological dynamics of forest vegetation and its relationship to climate change in Romania during 1987-2018. Ecological Indicators, 136, article number 108629. doi: 10.1016/j.ecolind.2022.108629

Івано-Франківський національний технічний університет нафти і газу 76019, вул. Карпатська, 15, м. Івано-Франківськ, Україна

  • mail@esbur.com.ua